قالب وردپرس قالب وردپرس آموزش وردپرس قالب فروشگاهی وردپرس وردپرس
چهارشنبه , ۲۹ اسفند ۱۳۹۷

چیستی: تامین مالی جمعی

تامین مالی جمعی

«تامین مالی جمعی یا Crowd Funding» که گاهی آن را «سرمایه‌گذاری جمعی» نیز می‌نامند، شیوه‌ای تقریبا نوین جهت تجمیع و مشارکت دادن افراد در جذب منابع مالی برای ایده یا کسب و کارهای کارآفرینان مستعد است. در واقع تامین مالی جمعی، روشی جهت کسب حمایت مالیِ افراد مختلف جامعه از طریق پرداخت قسمتی از سرمایه مورد نیاز جهت اجرای پروژه‌ها، می‌باشد. تامین مالی جمعی شیوه‌ای برای حمایت و شتابدهی به کسب و کارهای کوچک و ایده‌های نو با استفاده از ابزارهای نوین فناوری اطلاعات می‌باشد. به بیان ساده تر، در این شیوه از افراد مختلف دعوت می‌گردد تا در مورد طرح یا ایده‌ی مشخصی، با پرداخت‌های بلاعوض یا اعطای وام، بخش یا تمام منابع مورد نیاز، جمع‌آوری و تجمیع گردند. تامین مالی انواع ایده‌ها نظیر پروژه‌های صنعتی، فناوری اطلاعات، مالی، امور خیریه، فعالیت‌های اجتماعی، هنری، بهداشت و سلامت و غیره، در قالب تامین مالی جمعی قابل تعریف است.

 

مکانیزم فعالیت در سامانه تامین مالی جمعی بدین ترتیب است که فرد کارآفرین، فضای کاری خود را ایجاد نموده و ایده یا پروژه‌ی خود را همراه با شرح مختصری از آن، در معرض دید عموم سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد. بدین ترتیب، مردم با حمایت‌های مالی خود و بر اساس علایق شخصی، سرمایه مورد نظر را تامین می‌نمایند.

 

نکته بسیار مهم در زمینه تامین مالی جمعی، بهره‌برداری از ظرفیت‌های شبکه‌های اجتماعی در این حوزه است. از آنجایی که در این پلتفرم شیوه عمل بیش از هر چیز مبتنی بر شناخت کارآفرین یا ایده‌پرداز است، بنابراین شبکه‌های اجتماعی که حلقه‌هایی از افراد و دوستان را در بر می‌گیرند، می‌‎توانند به عنوان بستر اطلاع‌رسانی مورد استفاده قرار گیرند. بدین جهت «بانکداری اجتماعی» در پلتفرم تامین مالی جمعی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در این نوع از بانکداری که اهداف اقتصادی و اجتماعی به صورت هم‌زمان از سوی بانک دنبال می‌شود، حمایت‌های اجتماعی نقشی پررنگ داشته و به ایجاد فرصت برای دیده‌شدن کارآفرینان و بهره‌مندی از منابع مالی در بستر شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم تامین مالی جمعی، می‌انجامد.

 

عموما سه گروه از افراد در این فرآیند به صورت مستقیم ذینفع هستند:

  • شروع کننده پروژه که معمولا به عنوان «صاحب ایده» شناخته می‌شود؛
  • افراد یا گروه‌هایی که با پرداخت بخشی از سرمایه، ایده را حمایت می‌نمایند؛
  • پلتفرم (Platform) یا سیستمی که این دو گروه را به یکدیگر معرفی می‌نماید.

 

بانگاهی به اعداد و ارقام مربوط به بازار تامین مالی جمعی، می‌توان به اهمیت و جایگاه آن پی برد. ارزش بازار تامین مالی جمعی در سه سال اخیر ۷۴/۲۳ درصد رشد داشته و این رقم در سال ۲۰۱۷، به ۵/۶ میلیارد دلار رسیده است. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۵ میلادی، ارزش بازار تامین مالی جمعی به ۳۰۰ میلیارد دلار برسد. از شرکت‌های بین‌المللیِ تراز اول در زمینه تامین مالی جمعی می‌توان به Indiegogo، Kikstarter و Fundly اشاره نمود که حدودا ۸ سال قدمت دارند. به عنوان مثال، تنها شرکت Fundly توانسته است از سال ۲۰۰۹ میلادی تاکنون، ۳۳۰ میلیون دلار سرمایه گردآوری نماید. به صورت کلی، میانگین موفقیت پروژه‌ها در شیوه تامین مالی جمعی بیش از۵۰ درصد است و از این طریق تاکنون حدود ۲۷۰ هزار شغل ایجاد شده است. طبق آخرین آمار در دسامبر ۲۰۱۷ میلادی، کشورهای چین، آمریکا، انگلیس، ژاپن و فرانسه به ترتیب گسترده‌ترین بازار تامین مالی جمعی را به خود اختصاص داده‌اند و در این میان، ایران تقریبا جایگاهی نداشته و این بازار، مستعد رشد و فعالیت بیشتری است.

 

از مزایای تامین مالی جمعی می‌توان به ایجاد بستری آسان جهت دستیابی به پروژه‌ها برای کارآفرینان و سرمایه‌‎گذاران، پلتفرمی جهت معرفی کسب و کارها، بهره‌مندی از سرمایه‌های خرد جهت عملیاتی‌سازی پروژه‌ها، افزایش دسترسی به سرمایه‌گذاران متعدد و کاهش هزینه‌های تامین مالی اشاره نمود.

به صورت کلی تامین مالی جمعی به چهار قِسم صورت می‌پذیرد:

  1. دریافت سهام: سرمایه‌گذار با دریافت مقداری سهام، به حمایت از پروژه‌ی مورد نظر می‌پردازد.
  2. ارائه وام: سرمایه‌گذار مبلغ مورد نظر را به صورت وام در اختیار کارآفرین قرار می‌دهد.
  1. دریافت پاداش: سرمایه‌گذار در ازای پرداخت مبلغ، محصول یا خدمات مشخصی را پس از طی مدت زمانی، دریافت می‌نماید.  در این مدل، به محصول یا خدمت، پاداش اطلاق می‌گردد.
  2. ارائه هدیه (هِبه): سرمایه به عنوان هدیه‌ توسط سرمایه‌گذار به کارآفرین پرداخت می‌گردد و انتظاری جهت بازپرداخت آن، وجود ندارد.

 

علیرغم آنچه اشاره شد، برخی چالش‌ها نیز در مبحث تامین مالی جمعی مطرح هستند. در این پلتفرم به علت دسترسی آسان و باز به اطلاعات پروژه‌ها، امکان سوء استفاده از سامانه‌‌ با اقداماتی نظیر صدور برگه سهام برای شرکت‌های ساختگی و غیر قابل اعتبار و تبلیغات وسوسه انگیز و فریبنده برای جذب سرمایه‌گذاران  وجود دارد. به جهت جلوگیری از استفاده‌ی نا به جا از این بستر، تأمین مالی بایستی قواعد و قوانینی اندیشیده شود که در آن، محدوده‌ی فعالیت‌ها و اختیارات سرمایه‌‌گذار و سرمایه‌‌پذیر در سامانه‌‌های تأمین مالی جمعی مشخص شده باشد. همچنین وجود نهادی قانونی جهت سیاست‌‌گذاری و نظارت بر کاربران این حوزه، مباحث بیمه‌ای و مالیاتی نیز ضروری به نظر می‌رسد.

درباره ی Hamid Golmohammadi

Hamid Golmohammadi
کارشناسی ارشد فناوری اطلاعات و دانشجوی دکتری مدیریت فناوری اطلاعات هستم. بیش از ۱7 سال در حوزه‌های مختلف فناوری اطلاعات به ویژه تجارت الکترونیکی و کاربردهای آن کار پژوهشی و تحقیقاتی انجام داده‌ام. هدف من از حضور در این وب سایت، به اشتراک گذاشتن تجربیات و دانش خود در حوزه های مدیریت و فناوری اطلاعات جهت توسعه آگاهی و ارتقای سطح دانش اقشار مختلف جامعه می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *